Hà Huy Khoái

Sapere aude

Archive for Tháng Sáu 8th, 2012

Toán và Thơ

with 8 comments

Cách đây khá lâu rồi, trong một buổi giao lưu vói sinh viên Đại học Quy Nhơn, tôi được hỏi: “Em thấy các nhà toán học thường làm thơ rất hay, thầy có làm thơ không?” Đến bây giờ tôi vẫn “tự khen” vì lúc đó bỗng nghĩ ngay được câu trả lời: “Có lẽ em thấy các nhà toán học làm thơ hay vì em học toán, và thích những gì có logic. Mà thơ của các nhà toán học thì thường chú trọng yếu tố đó. Chẳng hạn câu ca dao:

                              Trên trời có đám mây xanh

                Ở giữa mây trắng chung quanh mây vàng

                              Ước gì anh lấy được nàng…

Đúng là không có một chút logic nào giữa câu cuối với hai câu đầu! Nhưng có lẽ nó hay là vì cái phi logic đó chăng. Nếu để nhà toán học làm thì chắc sẽ là:

                           Trên trời có đám mây xanh

               Ở giữa mây trắng chung quanh mây vàng

                          Ước gì mây trắng là nàng

                Để anh làm đám mây vàng bao quanh

Rất lôgic, nhưng chính vì thế mà ai cũng làm được, cứ gì phải nhà thơ!”.

Nói thế nhưng tôi ngẫm ra rằng, nhiều câu thơ hay cũng rất lôgic:

                         Dữ dội và dịu êm

                         Ồn ào và lặng lẽ

                         Sông không hiểu nổi mình

                         Sóng tìm ra tận bể

                                           (Xuân Quỳnh)

                         Đợi một ngày, đất lạ thành quen

                         Đợi một đời, em quen thành lạ

                                      (Vũ Quần Phương)

Hơn thế nữa, ngay cả ca dao cũng sử dụng toán học rất nhiều. Chẳng hạn, để tỏ rõ “quyết tâm vượt khó”, chàng trai dùng một “hàm đơn điệu tăng”:

                       Yêu nhau TAM, TỨ núi cũng trèo

                      NGŨ, LỤC sông cũng lội, THẤT, BÁT đèo cũng qua

Còn cô gái “giả vờ” từ chối bằng một “hàm đơn điệu giảm”:

                           Nhà em cách BỐN ngọn đồi

                 Cách BA ngọn suối, cách ĐÔI cánh rừng

                           Nhà em xa cách quá chừng

                     Em van anh đấy, anh đừng theo em

Nói là “đừng”, nhưng cái khó cứ giảm dần, như một lời vẫy gọi!

Có lẽ, cái câu ca dao “mây vàng, mây trắng” cũng có logic chăng? Xem ra thì cái trừu tượng trong THƠ còn cao hơn cái trừu tượng trong TOÁN một bậc!

Written by dinhthucuc

Tháng Sáu 8, 2012 at 7:12 sáng

Posted in Chuyện Nghề